Hoogbegaafdheid

Volgens de indeling van IQ-waarden van Resing & Blok komt hoogbegaafdheid overeen met een IQ van 130 of hoger. Een indicatie van het IQ kan worden gegeven met een intelligentietest. Op een intelligentietest worden de behaalde scores vergeleken met een normgroep, en aan de hand daarvan wordt een IQ-score berekend (met een betrouwbaarheidsinterval). Ongeveer 2,3% van de bevolking heeft een IQ van 130 of hoger.

 

Maar, dit is nogal een eenzijdige en smalle benadering van hoogbegaafdheid, die zich enkel op het IQ richt. Een uitgebreider model is dat van Renzulli & Mönks:

Renzulli benadrukt, naast de hoge intellectuele capaciteiten, de rol van motivatie en creativiteit wanneer het gaat om hoogbegaafdheid. Aan dit model heeft Mönks de invloed van de omgeving toegevoegd; het gezin, de 'peers' oftewel ontwikkelingsgelijken, en school (of werk). Hoe beter de omgeving kan omgaan met en inspelen op de hoogbegaafde capaciteiten, hoe meer ruimte er is voor het 'hoogbegaafd zijn' van het kind of de volwassene. Om deze reden biedt Wegwijs ook begeleiding aan ouders en scholen, en een HB-groep voor het contact met 'peers'.

 

Naast de cognitieve aspecten, die hierboven vooral aan bod zijn gekomen, heeft Tessa Kieboom in haar model andere aspecten inzichtelijk gemaakt. Ze heeft een onderscheid gemaakt in het cognitieve luik en het zijnsluik van hoogbegaafdheid.

Bovengenoemde eigenschappen vatten het versterkt bewustzijn samen, dat deze groep kenmerkt. Vanuit dit versterkt bewustzijn kunnen hoogbegaafde kinderen en volwassenen tot grote prestaties komen, maar deze eigenschappen kunnen ook een valkuil vormen. Zich veel zorgen maken is een veelvoorkomend verschijnsel bij hoogbegaafden, juist omdat zij zich van veel dingen bewust zijn en veel kunnen nadenken over allerlei mogelijke gevaren en gevolgen. Ook de hoge gevoeligheid, het gevoel van 'anders zijn' en het verhoogde risico op het ontwikkelen van faalangst kunnen hen parten spelen. Echter, wanneer een kind of volwassene hier tegenaan loopt, kan een goede begeleiding ervoor zorgen dat deze valkuilen juist de krachtbronnen worden die een hoogbegaafde in allerlei situaties kan aanspreken. Daarom is individuele begeleiding ook een belangrijk stuk waar Wegwijs zich op richt.

 

Kortom, hoogbegaafdheid is veel meer dan alleen de hoge intellectuele capaciteiten. Intelligentieonderzoek kan inzicht geven in de cognitieve capaciteiten, maar bij dit onderzoek is het van groot belang ook aandacht te hebben voor de andere aspecten. Wegwijs houdt hier bij haar onderzoeken dan ook altijd rekening mee, om een zo breed mogelijk beeld te kunnen schetsen van hoe iemand als persoon in elkaar zit.

© 2018 Hoogbegaafdheidspraktijk Wegwijs